Baza wiedzy

Baza wiedzy to zbiór artykułów pogłebiających wiedzę stomatologiczną.
Znajdziesz w nich odpowiedzi na nurtująe pytania, porady i ciekawostki nt. zdrowia jamy ustnej.

Strona główna / Baza wiedzy / ABRAZJA POWIETRZNA

Abrazja powietrzna

Ubytek w zębie, a więc przysłowiowa „dziura” to problem dotykający nawet 70% Polaków. Tworzy się w wyniku próchnicy, kiedy bakterie spowodują demineralizację szkliwa i z biegiem czasu - rozpad zębiny. Próchnica dla większości z nas, zresztą słusznie, kojarzy się z zabiegiem borowania i traumatycznym dźwiękiem wiertarki. Warto jednak wiedzieć, że w przypadku próchnicy możliwe jest również leczenie stomatologiczne bez wiertła. Mówimy wówczas o abrazji powietrznej. Czym jest zatem abrazja? Czy jest tak samo skuteczna jak standardowe, znane nam wszystkim borowanie zęba przy użyciu wiertarki?

Na czym polega abrazja powietrzna?

Abrazja powietrzna to metoda leczenia próchnicy wykorzystująca sprężone powietrze z dodatkiem cząsteczek tlenku glinu. Wbrew pozorom nie jest nowatorska, bowiem była wykorzystywana już w latach 40. ubiegłego wieku, ale od jakiegoś czasu, unowocześniona rzecz jasna, ponownie przeżywa swój renesans. W metodzie tej wykorzystuje się urządzenie podobne do piaskarki stomatologicznej (znanej nam chociażby z zabiegu usuwania osadu nazębnego), które przy użyciu strumienia powietrza pod wysokim ciśnieniem wyrzuca z dyszy mieszankę gazu, wody oraz materiału ściernego w postaci tlenku glinu. Strumień kieruje się pod odpowiednim kątem w miejsce ubytku zęba, a z tego, pod wpływem energii kinetycznej oderwane zostają próchnicowo zmienione tkanki. Tlenek glinu jest materiałem chemicznie obojętnym i nie wywołującym reakcji alergicznych, jednakże charakteryzuje go bardzo duży stopień pylenia z racji czego zarówno stomatolog, jak i sam pacjent podczas zabiegu muszą być zaopatrzeni w okulary ochronne.

Abrazja powietrzna w innych dziedzinach stomatologii

Warto wiedzieć, że abrazja znajduje swoje zastosowanie nie tylko do leczenia stomatologicznego bez wiertła. Używa się jej chociażby w protetyce w celu naprawy uzupełnień protetycznych i przygotowania powierzchni zębów filarowych przed cementowaniem. Abrazja powietrzna wykorzystywana jest także do naprawy i usunięcia wypełnień kompozytowych i do opracowania powierzchni zęba przed zabiegiem lakowania. W ortodoncji natomiast, za jej pomocą przygotowuje się powierzchnię aparatu ortodontycznego i tkanki zęba, aby uzyskać odpowiednią moc połączenia pomiędzy aparatem a szkliwem zębów.

Leczenie stomatologiczne bez wiertła – zalety

Abrazja powietrzna doceniana jest przede wszystkim za bezbolesność i co za tym idzie możliwość opracowania ubytku nawet bez znieczulenia pacjenta. Właśnie dlatego wykorzystywana jest tak chętnie w przypadku dzieci i dorosłych cierpiących na dentofobię. Kolejną zaletą jest fakt, że borowanie zęba odbywa się w jej przypadku bezdotykowo – chory ząb nie ma żadnego kontaktu z piaskarką, dzięki czemu pacjent nie odczuwa wibracji i nacisku na ząb. Z racji faktu, że abrazja powietrzna wykorzystuje do usunięcia próchnicy sprężone powietrze, zabiegowi nie towarzyszy nieprzyjemny odgłos obracającego się wiertła turbiny. 

Leczenie stomatologiczne bez wiertła odbywa się bezpośrednio w miejscu ubytku, dzięki czemu jest mniej inwazyjne i pozwala oszczędzić zdrowe tkanki zęba. Dodatkowo, powierzchnia ubytku zębowego po zabiegu abrazji daje większą przyczepność dla plomb, co znacznie zmniejsza ryzyko utraty wypełnienia. Abrazja powietrzna ponadto pozwala wyeliminować mniejsze ubytki próchnicowe w znacznie krótszym czasie niż tradycyjne wiertło. Warto również dodać, że po zabiegu abrazji pacjent nie odczuwa nadwrażliwości zębów i może od razu powrócić do normalnych czynności takich jak jedzenie czy picie.

Borowanie zęba bez użycia wiertła – wady

Chociaż leczenie stomatologiczne bez wiertła może wydawać się spełnieniem marzeń wielu osób odczuwających strach przed dentystą, niestety nie jest pozbawione wad. Tlenek glinu, który jest wykorzystywany podczas zabiegu charakteryzuje się bardzo dużym stopnień pylenia, a ten nie dość że drażni błony śluzowe jamy ustnej, to jest odczuwalny przez pacjentów jako „piasek” w ustach. Właśnie dlatego abrazja powietrzna jest bezwzględnie przeciwskazana u osób cierpiących na niedrożność dróg oddechowych, przewlekłe zapalenie oskrzeli, astmę oskrzelową oraz stany zapalne błony śluzowej jamy ustnej i dziąseł. Niektórzy pacjenci mogą być również uczuleni na wykorzystywaną w zabiegu substancję ścierną. Abrazja powietrzna wykazuje ponadto wątpliwą skuteczność w przypadku głębokich i rozległych ubytków w zębie. Może się zatem okazać, że pacjent po wykonanym zabiegu abrazji i tak będzie „skazany” na standardowe borowanie zęba przy użyciu wiertła. Abrazja powietrzna nie może być również stosowana w przypadku leczenia endodontycznego (tzn. kanałowego) zębów. Co ważne, leczenie stomatologiczne bez wiertła wbrew pozorom nie jest pozbawione jakichkolwiek doznań dźwiękowych. Owszem, pacjentowi nie towarzyszy nieprzyjemny pisk wiertarki, ale w zamian otrzymuje zaskakujący dźwięk „strzelania”, który może odstraszać w szczególności małych pacjentów. Warto nadmienić, że borowanie zęba bez użycia wiertła wiąże się niestety ze sporym nakładem finansowym. W zależności od regionu Polski, jego cena oscyluje bowiem w granicach 100, a nawet 400 zł za opracowanie jednego ubytku. 

Borowanie zęba bez wiertła – alternatywy

Mimo, że abrazja powietrzna ma rzeszę swoich zwolenników, nie każdy może bądź chce poddać się jej zabiegowi. Ponadto, z racji ograniczeń skuteczności abrazji do małych i średnich ubytków, warto jest rozważyć wybór starej, acz najbardziej efektywnej metody leczenia próchnicy – mianowicie standardowego borowania. Dzięki współczesnym osiągnięciom stomatologii w postaci chociażby znieczulenia komputerowego czy w przypadku dzieci - sedacji wziewnej (tzn. gazu rozweselającego), i duży i mały pacjent może obecnie przejść zabieg borowania z użyciem wiertła bez bólu i uczucia dyskomfortu. Owszem, w dalszym ciągu towarzyszy mu nieprzyjemny dla większości z nas odgłos wiertarki, ale stanowi on niską cenę za gwarancję pozbycia się królowej chorób jamy ustnej – próchnicy. 

W naszej klinice zawsze wybieramy metody leczenia w 100% skuteczne, dlatego do usuwania próchnicy nie stosujemy abrazji powietrznej, tylko borowania nowoczesnymi wiertłami.